ارزیابی دینامیک‏های غیرخطی سیگنال الکتروآنسفالوگرام در هنگام مدیتیشن الکتروآنسفالوگرام بازتاب قابل اطمینانی از مدولاسیون عوامل فیزیولوژیکی بر مغز است. هدف از این مطالعه، ارزیابی ویژگی‏ها‏ی غیرخطی سیگنال الکتروآنسفالوگرام در هنگام مدیتیشن است. بدین منظور سیگنال‏های هفت مدیتیتور زن در دو حالت قبل و در هنگام مدیتیشن در قالب دو مجموعه مجزا جمع‏آوری شد. ویژگی‏ها‏ی بعد همبستگی، نمای لیاپانوف و نمای هرست از این دو مجموعه داده محاسبه گردید. نتایج مطالعه حاضر نشان می‏دهد که در هنگام مدیتیشن بعد همبستگی کاهش می‏یابد. این کاهش بیانگر کم شدن فعالیت مغزی در هنگام مدیتیشن است. به‏علاوه مدیتیشن موجب کاهش ماکزیمم نمای لیاپانوف سیگنال الکتروآنسفالوگرام می‏شود. برخلاف دو ویژگی فوق، نمای هرست سیگنال در هنگام مدیتیشن افزایش می‏یابد. مقدار محدود بعد همبستگی و مقادیر مثبت نمای لیاپانوف تمام سوژه‏ها‏ در دو حالت قبل و در هنگام مدیتیشن، نشان دهنده آن است که سیگنال الکتروآنسفالوگرام‏، دارای رفتاری کیاتیک با بعد پایین است و پیچیدگی آن در هنگام مدیتیشن کاهش می‏یابد Electroencephalogram (EEG) is a reliable reflection of many physiological factors modulating the brain. The aim of this study is to evaluate nonlinear dynamics of electroencephalogram signals during meditation. For this purpose, we collected EEG signals of seven female meditators in two states: before meditation and during meditation. Correlation Dimension, Hurst Exponent and the maximum Lyapunov Exponents were calculated. The results of this study show that the Correlation Dimension was significantly lower during meditation, as well as the maximum Lyapunov Exponents. This reduction indicates that the number of parallel functional processes active in the brain is less and the brain goes to a more relaxed state. Besides that, the Hurst Exponent is increased during meditation. The finite values of Correlation Dimension and positive values of Lyapunov Exponents suggest that all of EEG signals have low dimensional chaos, and the complexity of signals are decreased during meditation. الکتروآنسفالوگرام، بعد همبستگی، دینامیک غیرخطی، مدیتیشن، نمای لیاپانوف، نمای هرست Correlation Dimension, Electroencephalogram, Hurst Exponent, Lyapunov Exponent, Meditation, Nonlinear Dynamics. 103 112 عاتکه گشوارپور ateke.goshvarpour@gmail.com 314 No atefe goshvarpou عاطفه گشوارپور ateke.goshvarpourgmail.com No saeed rahati سعید راحتی قوچانی ghochaniyahoo.com No vahid saadatian وحید سعادتیان No